İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Archives - Selçuklu Hukuk Bürosu https://www.selcukluhukuk.com/category/calisma-alanlarimiz/is-ve-sosyal-guvenlik-hukuku/ Selçuklu Hukuk Bürosu Mon, 01 Jun 2026 11:40:18 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.3 https://www.selcukluhukuk.com/wp-content/uploads/2022/10/cropped-pngturkuaz-32x32.png İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Archives - Selçuklu Hukuk Bürosu https://www.selcukluhukuk.com/category/calisma-alanlarimiz/is-ve-sosyal-guvenlik-hukuku/ 32 32 KIDEM TAZMİNATI NEDİR https://www.selcukluhukuk.com/kidem-tazminati-nedir/ Mon, 25 Nov 2024 06:10:58 +0000 https://www.selcukluhukuk.com/?p=2738 Hangi Şartlarda Kıdem Tazminatı Alabilirim?   Kıdem tazminatı alma şartları nelerdir, kıdem tazminatı nedir, işçi hangi hallerde kıdem tazminatına hak kazanır sorularını aşağıda izah etmeye çalışacağız Kıdem Tazminatı Nedir? Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2009/19802E ve 2011/32042K sayılı ilamında kıdem tazminatını tanımlamıştır. Bu tanıma göre; İşverene ait bir ya da birkaç işyerinde belli bir süre çalışmış [...]

The post KIDEM TAZMİNATI NEDİR appeared first on Selçuklu Hukuk Bürosu.

]]>

Hangi Şartlarda Kıdem Tazminatı Alabilirim?  

Kıdem tazminatı alma şartları nelerdir, kıdem tazminatı nedir, işçi hangi hallerde kıdem tazminatına hak kazanır sorularını aşağıda izah etmeye çalışacağız

Kıdem Tazminatı Nedir?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2009/19802E ve 2011/32042K sayılı ilamında kıdem tazminatını tanımlamıştır. Bu tanıma göre;

İşverene ait bir ya da birkaç işyerinde belli bir süre çalışmış bir işçinin, işini kaybetmesi halinde işinde yıpranması, yeni bir iş edinmede karşılaşacağı güçlükler ve işyerine sağladığı katkı göz önüne alınarak, geçmiş hizmetlerine karşılık işveren tarafından işçiye kanuni esaslar dâhilinde verilen toplu paraya “kıdem tazminatı” denilmektedir.

İşçi Hangi Hallerde Kıdem Tazminatına Hak Kazanır? Kıdem Tazminatı Koşulları Nelerdir?

Kıdem tazminatına hak kazanılabilmesi için en az bir yıl çalışma olması, işveren tarafından haksız şekilde çıkartılması veya kanunda sayılan haklı fesih nedenlerinin mevcut olması gereklidir.

Süre Koşulu

Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin işverene ait işyerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekir.

Bir yıllık sürenin başlangıcı, işçinin işverenin yanında fiilen çalışmaya başladığı tarihtir. Bu tarihten itibaren bir takvim yılı çalışıldığı takdirde süre koşulu gerçekleşmiş olur.

Ücretli İzin Kıdem Tazminatı Süre Hesabında Değerlendirilir Mi?

Ücretli izin bir yıllık sürenin hesabında dikkate alınır.

Deneme Süresi Kıdem Tazminatı Süre Hesabında Değerlendirilir Mi?

Deneme süresi, çalışmanın devam etmesi yani kesintiye uğramaması halinde bir yıllık sürenin hesabında dikkate alınır.

Çıraklık Kıdem Tazminatı Süre Hesabında Değerlendirilir Mi?

Çıraklıkta geçen süreler kıdem tazminatına esas alınacak süre yönünden değerlendirilemeyecektir.

Ücretsiz İzin Kıdem Tazminatı Süre Hesabında Değerlendirilir Mi?

Ücretsiz izinde geçen süre bir yıllık sürenin hesabında dikkate alınmaz.

Raporlar Kıdem Tazminatı Süre Hesabında Değerlendirilir Mi?

İşçinin işyerinde çalıştığı sırada almış olduğu istirahat raporlarının kıdem süresinde değerlendirilmesi yerinde olur. Yargıtay uygulamasına göre işçinin çalıştığı sırada bir defada ihbar önelini 6 hafta aşan istirahat raporu süresinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz.

Kanunda Sayılan İşçinin Haklı Fesih Halleri

Sağlık sebepleri:

  1. a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.

 

  1. b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.

Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:

  1. a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.

 

  1. b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.

 

  1. c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.

 

  1. d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.

 

  1. e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,

 

  1. f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa yahut çalışma şartları uygulanmazsa.

 

Zorlayıcı sebepler:

İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.

 

Diğer Fesih Halleri

  • Emeklilik Nedeniyle İş Sözleşmesinin Sona Ermesi

İşçinin emeklilik hakkı kazanması nedeniyle iş sözleşmesini feshetmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanır.

  • Kadın İşçinin Evlenmesi Nedeniyle İş Sözleşmesini Sona Erdirmesi

Kadın işçi evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde evlilik sebebiyle sözleşmesini feshetmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanır.

  • Askerlik Nedeniyle İş Sözleşmesinin Sona Ermesi

İşçinin askerlik hizmeti sebebiyle iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanır.

  • İşçinin Ölümüyle İş Sözleşmesinin Sona Ermesi

Kanuni mirasçılar işçinin ölümü halinde kıdem tazminatını talep hakkı doğar.

Kendi İsteğiyle Ayrılan İşçi Kıdem Tazminatı Alır Mı?

İşçinin iş sözleşmesini haksız şekilde feshetmesi halinde kıdem tazminatı kazanamaz.

 

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İşçinin fiilen işe başladığı tarihten itibaren çalışmaya devam ettiği her tam 1 yıl için 30 günlük  brüt ücret tutarına hak kazanılır. Yıldan artan aylar ve günler için de orantı yapılarak kıdem tazminatına eklenir.

Kıdem tazminatının hesaplanmasında son giydirilmiş brüt ücret esas alınır.

Kıdem Tazminatı Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

Kıdem tazminatlarında zamanaşımı süresi 5 yıldır.

Kıdem Tazminatında Faiz Türü Nedir?

Kıdem tazminatlarında işçilere en yüksek mevduat faizi oranında faiz uygulanır.

Kıdem Tazminatı Davası Ne Kadar Sürer?

Mahkemelerin iş yoğunluğuna göre bu süre değişebilmektedir ancak genel ortalama 6 ay – 18 ay arasındadır denilebilir.

İşten Çıkmak İstiyorum Tazminatımı Nasıl Alırım?

Sonuç olarak işten çıkmak isteyen bir çalışan/işçi; kanunda öngörülen haklı fesih hallerinden biri sebebiyle istifa ederse veya işveren tarafından haksız şekilde işine son verilirse ve süre koşulu da karşılanıyorsa kıdem tazminatı alabilmektedir.

Kendi İsteğimle İşten Çıkmak İstiyorum (İstifa) Kıdem Tazminatı Alabilir Miyim?

İşçinin haklı bir sebebi yoksa ve 1 yıllık çalışmayı tamamlamamışsa kıdem tazminatına hak kazanamaz. Kanunda sayılan fesih halleri mevcutsa kendi isteğiyle ayrılan işçi kıdem tazminatı ve diğer tazminatları almaya hak kazanır. Ancak işçinin kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmayacağı hususunun çalışan kişinin durumuna ve çalışma şartlarına göre irdelenmesi gereklidir.

Kıdem Tazminatı Tavanı Nedir?

Kıdem tazminatı tavanı, bir işçinin maaşı ne kadar yüksek olursa olsun ödenebilecek en yüksek kıdem tazminatı miktarını belirleyen sınırdır. Bir işçiye en fazla kıdem tazminatı tavanı kadar ücret baz alınarak ödeme yapılabilir.

Kıdem tazminatı tavanı Devlet Memurları Kanunu’na tabi en yüksek devlet memuruna, bir hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi kıdem tazminatı için tavan olarak esas alınır. Güncel kıdem tazminatı tavanına ulaşmak için buraya tıklayınız.

The post KIDEM TAZMİNATI NEDİR appeared first on Selçuklu Hukuk Bürosu.

]]>
İSTİFA EDEN İŞÇİ KIDEM TAZMİNATI ALABİLİR Mİ ? https://www.selcukluhukuk.com/istifa-eden-isci-kidem-tazminati-alabilir-mi/ Wed, 13 Mar 2024 14:27:18 +0000 https://www.selcukluhukuk.com/?p=2476 Kıdem Tazminatı Nedir ? Kanunda öngörülen en az sürenin üstünde çalışmış ve iş sözleşmesi kanunda öngörülen hallerden biri ile sona eren işçinin, işverenden almaya hak kazandığı tazminattır. 4857 sayılı kanuna göre, kıdem tazminatı fonunun kurulmasına kadar 1475 sayılı kanunun kıdem tazminatını düzenleyen 14. maddesi yürürlükte kalmaya devam edecektir. Henüz günümüzde kıdem tazminatı fonu kurulmadığı için [...]

The post İSTİFA EDEN İŞÇİ KIDEM TAZMİNATI ALABİLİR Mİ ? appeared first on Selçuklu Hukuk Bürosu.

]]>
Kıdem Tazminatı Nedir ?
Kanunda öngörülen en az sürenin üstünde çalışmış ve iş sözleşmesi kanunda öngörülen hallerden biri ile sona eren işçinin, işverenden almaya hak kazandığı tazminattır.
4857 sayılı kanuna göre, kıdem tazminatı fonunun kurulmasına kadar 1475 sayılı kanunun kıdem tazminatını düzenleyen 14. maddesi yürürlükte kalmaya devam edecektir. Henüz günümüzde kıdem tazminatı fonu kurulmadığı için eski İş Kanununun 14. maddesi yürürlükte bulunmaktadır.
Kıdem tazminatı işçinin çalışma süresine ve aldığı ücrete göre belirlenir. İşçinin çalışmış olduğu her tam yıl için son aldığı 30 günlük ücreti üzerinden hesaplama yapılmaktadır. Bu ücret vergi, sigorta primi gibi kesintiler yapılmadan önceki brüt ücrettir. Bu ücret asıl ücrete ek olarak para ve para ile ölçülebilen sözleşmeden ve kanundan doğan ikramiye, prim, yol, yemek, yakacak ve sosyal yardımlar gibi diğer menfaatler de eklenerek giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır. Ancak bu ek ödeme ve yardımların süreklilik arz etmesi gerekmektedir. Bir defaya mahsus olarak yapılan yardım ve ödemeler hesaplama yapılırken dikkate alınmamaktadır.
Kıdem tazminatı için bir tavan ücret belirlenmiştir. Kıdem tazminatının ödenmesi gereken yıllık tutarı, Devlet Memurları Kanunu’na tabi en yüksek devlet memuruna (Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı) bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez.
İşçinin çalışma süreleri hesaplanırken iş sözleşmesinin sürekli veya aralıklı olarak devam ettiği tüm süreler dikkate alınır. İşçinin 1 yıllık çalışma şartını sağlayıp sağlayamadığı hesaplanırken deneme süresi de dahil edilir. Ancak ücretsiz izin süreleri dahil edilmez. Bu nedenle askerde geçen süreler de dahil edilmemektedir.
İşçiye zamanında ödenmeyen kıdem tazminatı için iş sözleşmesinin feshi tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz talep edilebilir.

Kıdem Tazminatını Kimler Alabilir ?

İş kanunlarının kapsamında olan ve iş yerinde en az 1 yıl çalışan işçiler sözleşmeleri belirli sebeplerle feshedildiği takdirde kıdem tazminatına hak kazanırlar. Kanunda sayılmış olan belirli fesih şekilleri şunlardır:
  1. İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı bulunduğu durumlarda (İş Kanunu Madde 24)
  2. İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı bulunduğu durumlarda (ancak ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallerde alamayacaktır.) (İş Kanunu 25. Madde 1. Ve 3. fıkraları)
  3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla
  4. Kadın işçiler evlendikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde kendi istekleri ile iş sözleşmesini sona erdirirlerse
  5. İşçinin ölümü (kıdem tazminatı kanuni mirasçılarına ödenmektedir.)
  6. Yaşlılık, malullük aylığı ve toptan ödeme almak amacıyla iş sözleşmesinin feshedilmesi
Yukarıda verilen sebeplerle iş sözleşmesini fesheden veya sözleşmesi feshedilen işçiler kıdem tazminatına hak kazanmaktadır. Kısaca açıklamak gerekirse kıdem tazminatına hak kazanabilmenin üç temel şartı bulunmaktadır;
  • 4857 Sayılı İş Kanununun Kapsamında Olmak
  • İş yerinde En Az 1 Yıl Çalışmış Olmak
  • İş Sözleşmesinin Belirli Şekillerde Sona Ermesi

İstifa Eden İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir Mi ?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. Maddesinde “İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı” düzenlenmiştir. İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi sorusuna;  işçinin istifası haklı neden fesih şeklinde yapılmışsa kıdem tazminatı alabilir şeklinde cevap verilebilir. Kanuni düzenlemede haklı fesih nedenleri üç başlık altında sayılmıştır. Bu başlıklar sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve zorlayıcı sebepler şeklinde düzenlenmiştir.

İşçinin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı Nelerdir ?

Madde 24 – Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I. Sağlık sebepleri:
a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.
b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.
II. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:
a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.
b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.
c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.
d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.
e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,
f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.
III. Zorlayıcı sebepler:
İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.
İşçi yukarıda sayılan haklı nedenler bulunması halinde iş sözleşmesini feshettiği hallerde kıdem tazminatına hak kazanmaktadır. Fakat işçi, kanunda sayılmış olan haklı sebepler olmaksızın kendi rızası ile iş sözleşmesini sona erdirirse yani istifa ederse kıdem tazminatına hak kazanamamaktadır.
İşçi belirsiz süreli iş sözleşmesini, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. Maddesinde düzenlenmiş olan “Süreli Fesih” usulü ile sona erdirmiş ise de kıdem tazminatına hak kazanamamaktadır.
……iş sözleşmesinin istifa ile sona ermesi halinde, işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanması mümkün olmadığı gibi, ihbar ve kıdem tazminatlarına da hak kazanamaz. İstifa durumunda işçinin işverene ihbar tazminatı ödemesi yükümü ortaya çıkabileceğinden….,(T.C. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2018/1780E. 2018/4730K. 1.3.2018T.)
…..davacının kendi iradesi ile haklı bir neden olmaksızın iş sözleşmesini feshettiği anlaşıldığından, kıdem tazminatına yönelik alacağının reddi yerine, yazılı şekilde kabulü hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir…..(Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 02.11.2021 tarihli ve 2021/8399 E. 2021/15269 K.)

İstifa Eden İşçi Hangi Tazminatları Alabilir ?

İstifa eden işçi haklı sebebe dayanarak istifa ediyor ise kıdem tazminatını alabilir. Ancak istifa eden işçinin sözleşmeyi sona erdirmesi kanunda sayılan haklı nedenlerden birine dayanmıyor ise kıdem tazminatına hak kazanamaz.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. Maddesinde bulunan “Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.” şeklindeki düzenleme uyarınca ihbar tazminatını sözleşmeyi sona erdiren taraf ödemektedir. Bu durumda istifa eden işçi ihbar tazminatına da hak kazanamamaktadır.
Sözleşmeyi sona erdiren işçi feshe bağlı alacak olan yıllık izin ücreti hakkını ve feshe bağlı olmayan işçilik alacaklarından hafta tatili ücret alacağı, ücret ve fazla mesai ücreti, asgari geçim indirimi (AGİ) alacağı, ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağı gibi alacaklarını talep edebilir. Yıllık izinle ilgili detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

İstifa Eden İşçi İhbar Tazminatı Alabilir Mi ?

İhbar tazminatı; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. Maddesinde “Süreli Fesih” başlığı altında düzenlenmiştir. Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde sözleşmenin feshinden önce, kanunda belirtilen bildirim sürelerine uymadan iş sözleşmesini fesheden tarafın (işçi veya işveren) bildirim süresine ilişkin ücret tutarında ödemek zorunda olduğu tazminata ihbar tazminatı denmektedir. Kanunda belirtilen bildirim süreleri şu şekildedir:
6 aya kadar süren çalışmalarda 2 hafta
6 aydan 1,5 yıla kadar süren çalışmalarda 4 hafta,
1,5 yıldan 3 yıla kadar süren çalışmalarda 6 hafta,
3 yıldan uzun süren çalışmalarda ihbar süresi 8 haftadır
İhbar tazminatını bildirim süresine uymadan sözleşmenin feshini gerçekleştiren taraf ödemek zorundadır. İhbar tazminatını ödeyen taraf sözleşmeyi sona erdiren taraftır. İstifa eden işçi sözleşmeyi sona erdiren taraf olması sebebiyle ihbar tazminatını alma hakkı bulunmamaktadır.
Bu durumda sözleşmeyi sona erdiren işçi, sözleşmeyi sona erdirirken bildirim sürelerine uymadığı takdirde ihbar tazminatını işverene ödemek zorunda kalabilir.

The post İSTİFA EDEN İŞÇİ KIDEM TAZMİNATI ALABİLİR Mİ ? appeared first on Selçuklu Hukuk Bürosu.

]]>
EYT HESAPLAMA – EYT NEDİR ? https://www.selcukluhukuk.com/eyt-hesaplama-eyt-nedir/ Mon, 09 Jan 2023 15:48:09 +0000 https://www.selcukluhukuk.com/?p=2305 EYT NEDİR ? Bir sigortalının yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunabilmesi için öncelikle sigortalılık süresi, prim gün sayısı ve yaş şartını birlikte yerine getirmesi zorunluluğu bulunmaktadır ve bahsi geçen iş bu şartların tayininde ise sigortalının ilk işe giriş tarihine göre belirleneceği ise aşikardır. Bu doğrultuda sosyal güvenlik mevzuatlarında yapılan revizeler ve düzenlemeler neticesinde; 08.09.1999 tarihinden önce [...]

The post EYT HESAPLAMA – EYT NEDİR ? appeared first on Selçuklu Hukuk Bürosu.

]]>
EYT NEDİR ?

Bir sigortalının yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunabilmesi için öncelikle sigortalılık süresi, prim gün sayısı ve yaş şartını birlikte yerine getirmesi zorunluluğu bulunmaktadır ve bahsi geçen iş bu şartların tayininde ise sigortalının ilk işe giriş tarihine göre belirleneceği ise aşikardır.

Bu doğrultuda sosyal güvenlik mevzuatlarında yapılan revizeler ve düzenlemeler neticesinde; 08.09.1999 tarihinden önce sigortalılık başlangıcı yapan sigortalılar için yaş şartı aranmazken, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun aktüer dengesini de sağlamak adına 4447 Sayılı Kanun ile geriye dönük olarak kademeli yaş düzenlemesine gidilmiştir.

İşte tam bu aşamada; 4447 Sayılı düzenleme ile getirilen yaş şartı “emeklilikte yaşa takılanlar” statüsünü doğurmuş ve pek çok kişi sigortalılık süresi ve prim günü şartını yerine getirirken, hizmet başlangıç tarihine göre belirlen yaş şartını sağlayamadığı için yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunamamış ve zorunlu olarak çalışma hayatını devam ettirmek zorunda kalmıştır.

EYT nedir sorusunun kısaca cevabı bu şekildedir. Yani EYT, emekli olabilmek için yaş sınırı dışındaki şartları tamam olan olan ancak yaş sınırı dolayısıyla emekli olamayanlara verilen isimdir.

EYT DE PRİM GÜNÜ KAÇ OLMALI ?

“Emeklilikte Yaşa Takılanlar” olarak adlandırılan iş bu sigortalılar için uzun bir aradan sonra yapılan düzenleme neticesinde “yaş” şartı ile koşullarda değişikliğe gidilmiştir.

Henüz yasalaşmayan iş bu değişikliği içerir kanun tasarısı ile ilk etapta kadın sigortalılar için 20 yıl, erkekler için 25 yıl sigortalılık süresini ve 5000 prim gününü sağlayan sigortalılar bakımından yaş şartının kaldırılması yönünde olduğu dile getirilmiştir.

Ancak yapılan açıklamalara dair kanun tasarısının TBMM Genel Kurulu’nda gerçekleşecek yasalaşma süreci sonrasında “Emeklilikte Yaşa Takılanlar” sigortalılar grubu için tüm şartlar daha detaylı olarak açıklanabilir hale gelecek ve yasalaşma süreci sonrası belirlenen tüm şartlar ayrıca sigortalılar ile  paylaşılacaktır.

EYT HESAPLAMA

Son günlerde sorulan EYT hesaplaması nasıl yapılır veya ETY şartlarını sağlıyor muyum talepleriyle ilgili en doğru cevaplar kanun düzenlemesinden sonra yapılabilecektir.

EYT – SİGORTA BAŞLANGICINI ÖNCEKİ TARİHE ALABİLİR  MİYİM ?

İzah edildiği üzere tam olarak netleşmese de EYT kapsamında çıkacak yasadan yararlanabilmek için sigorta başlangıcının 08.09.1999 tarihinden önce olması gerekmektedir. Dolayısıyla bu tarihten sonra sigortalı olan hizmet başlangıcı geri çekip çekemeyeceklerini merak etmektedirler. Bunun sağlanması şartları varsa mümkün olabilmektedir.

Bu kapsamda açılacak hizmet tespiti davası, eksik kalan prim günü şartının sağlanması bakımından ise erkek sigortalılar için askerlik borçlanması, kadın sigortalılar için doğum borçlanması ve her halükarda yurtdışında Türk vatandaşlığında geçen sürelerin borçlandırılması hususundaki dava ve işlemlerin büyük bir ciddiyetle yapılması ve iş bu kanun ile aranan şartların yerine getirilmesi yönünde de adımların atılması gerekmektedir.

Av. Arb. Emine ERDOĞAN PAKSOY

The post EYT HESAPLAMA – EYT NEDİR ? appeared first on Selçuklu Hukuk Bürosu.

]]>
YILLIK İZİN HESAPLAMA https://www.selcukluhukuk.com/yillik-izin-hesaplama/ Tue, 27 Dec 2022 09:15:21 +0000 https://www.selcukluhukuk.com/?p=2268 YILLIK İZİN NEDİR ? Yıllık ücretli izin ya da genel bilinen adıyla yıllık izin, tüm çalışanların Anayasal dinlenme hakkı olup Anayasanın 50/2 maddesi, İş Kanunu’nun 53. ve devamı maddeleri ile düzenlenmiş dinlenme hakkıdır. YILLIK İZİN HAKKI NE ZAMAN DOĞAR ? Yıllık izin hakkının doğabilmesi için işçinin en az 1 yıl çalışmış olması gerekir. Bir yıllık [...]

The post YILLIK İZİN HESAPLAMA appeared first on Selçuklu Hukuk Bürosu.

]]>
YILLIK İZİN NEDİR ?

Yıllık ücretli izin ya da genel bilinen adıyla yıllık izin, tüm çalışanların Anayasal dinlenme hakkı olup Anayasanın 50/2 maddesi, İş Kanunu’nun 53. ve devamı maddeleri ile düzenlenmiş dinlenme hakkıdır.

YILLIK İZİN HAKKI NE ZAMAN DOĞAR ?

Yıllık izin hakkının doğabilmesi için işçinin en az 1 yıl çalışmış olması gerekir. Bir yıllık sürenin hesabında; deneme süreleri, işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler dikkate alınır. İşyerinin devri halinde, devreden işveren yanında geçen çalışma süreleri bir yıllık sürenin içinde hesaba katılır. Herhangi bir sebeple geçici olarak başka işveren nezdinde çalışmaya gönderilen işçinin çalışması bir yıllık sürenin hesabında dikkate alınır. Bu şekilde bir yıllık çalışma süresi dolduğu anda işçi, o yıla ait yıllık iznini hak eder. Bir sonraki yıl içinde hak edilen izninin kullandırılması gerekir.

Ancak tarafların anlaşmasıyla, hak edilen yıllık izin, sonraki yıllarda veya başka yılların izinleriyle birleştirilerek kullandırılabilir. İşçi, geçici işverenin işyerinde çalışırken de yıllık izin hakkını kullanabilir. Bir yıl dolmadan yıllık izin kullanma işçi ile işverenin güven ilişkisine ve anlaşmasına bağlıdır. Bir yıl dolmadan yıllık izin kullanma kural olarak mümkün olmamakla birlikte tarafların anlaşması halinde kullandırılabilir. Bir yıl dolmadan yıllık izin kullanma durumunda bu doğacak izinden avans olarak düşülür. Aynı şekilde ikinci yıl dolmadan yıllık izin kullandırılabilir. Bu durum da işveren ile işçinin anlaşmasına bağlıdır. İkinci yıl dolmadan yıllık izin kullandırılması halinde, bu avans izin olarak kabul edilir.

YILLIK İZİN HESABINDA ÇALIŞILMAYAN SÜRELER DİKKATE ALINIR MI ?

Yıllık ücretli izne hak kazanabilmek için kural olarak, fiilî çalışma süresi dikkate alınması gerekir. Ancak aşağıda belirtilen süreler yıllık izin hesabında dikkate alınır. 

  • İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz).
  • Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler.
  • İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu süre yılda 90 günden fazlası sayılmaz). 
  • Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın on beş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla). 
  • Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri. – 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmeliğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler.
  • İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler. 
  • İşveren tarafından verilen diğer izinler. 
  • İş Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi. 
  • Madenlerde, taşocaklarında yahut her ne şekilde olursa olsun yeraltında veya su altında çalışacak işlerde işçilerin kuyulara, dehlizlere veya asıl çalışma yerlerine inmeleri veya girmeleri ve bu yerlerden çıkmaları için gereken süreler.
  • İşçilerin işveren tarafından işyerlerinden başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilmeleri halinde yolda geçen süreler. 
  • İşçinin işinde ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği süreler. 
  • İşçinin işveren tarafından başka bir yere gönderilmesi veya işveren evinde veya bürosunda yahut işverenle ilgili herhangi bir yerde meşgul edilmesi suretiyle asıl işini yapmaksızın geçirdiği süreler. 
  • Çocuk emziren kadın işçilerin çocuklarına süt vermeleri için belirtilecek süreler. 
  • Demiryolları, karayolları ve köprülerin yapılması, korunması ya da onarım ve tadili gibi, işçilerin yerleşim yerlerinden uzak bir mesafede bulunan işyerlerine hep birlikte getirilip götürülmeleri gereken her türlü işlerde bunların toplu ve düzenli bir şekilde götürülüp getirilmeleri esnasında geçen süreler.

Buna karşın grev ve kanunî lokavtta geçen süreler, yıllık izin hesabına katılmaz.

YILLIK İZİN SÜRELERİ NE KADARDIR ?

İş Kanunu’na göre yıllık izin süreleri, işçinin toplam hizmeti; 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dâhil) olanlar için 14 günden, 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlar için 20 günden, 15 yıl ve daha fazla olanlar için 26 günden az olamaz. Ayrıca 18 yaş ve daha küçük yaşta olan işçiler ile 50 ve üzeri yaştaki işçilerde yıllık izin süreleri 20 günden az olamaz.

YILLIK İZİN NASIL VE HANGİ ŞARTLARDA KULLANILIR ?

Yıllık izin toplu olarak veya 10’ar günden az olmamak şartıyla üçe bölünerek farklı zamanlarda kullanabilir. İşveren ve işçinin anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir. İşçinin talebi varsa, 10 günden az süre ile de izin kullandırılabilir. Yıllık izinin hangi tarihlerde kullandırılacağı işverenin yönetim hakkı kapsamında olup, işyerinin düzenine uygun düşecek tarihlerde kullandırılmaktadır. Ancak işverenin bu hakkını kullanırken dürüstlük ve iyi niyet kuralına riayet etmesi gereklidir. Kullandırılacak yıllık izin süresi iş günlerine göre hesap edilir. İzin süresi içinde hastalanan ve istirahat alan işçinin raporlu olduğu süre, izin süresinden sayılmaz; raporlu olarak geçirilen sürenin izin süresine eklenmesi gerekir.

YILLIK İZİNDE YOL SÜRESİ KAÇ GÜNDÜR ?

Yıllık izin için normal şartlarda yol izni verilmemektedir. Ancak yıllık iznini, işyerinin bulunduğu ilden başka bir ilde geçirmek zorunda olan işçiye, durumunu belgelemesi koşuluyla, işverenin en çok 4 güne kadar yol izni vermesi gerekir. Bu yıllık izin sürelerine eklenir. Ancak işçinin yol izni almasına rağmen yıllık iznini belirttiği yerde geçirmemesi veya işyerinin bulunduğu yerde geçirmesi, sadakat borcuna aykırılık teşkil edeceğinden, duruma ve eylemin ağırlığına göre işveren yönünden haklı veya geçerli nedenle fesih hakkı doğabilir.

YILLIK İZİN ÜCRETİ HESAPLAMA NASIL YAPILIR ?

Kural olarak işçinin yıllık izin hakkını kullanması gerekir. İşveren, işçiye para ödeyerek yıllık izin hakkını kullandırmaktan imtina edemez veya işçi parasını alıp izin hakkından feragat edemez. Çünkü Anayasa getirilen dinlenme hakkı başta çalışanın beden ve ruh sağlığı olmak üzere, çalışma hayatı ve toplum düzeni için gereklidir. Ancak bir şekilde yıllık izin hakkı kullanılmamışsa, yıllık izin hakkı sözleşme sona erdikten sonra parasal bir alacağa dönüşür. İş sözleşmesi ölüm dahil hangi nedenle sona ermiş olursa olsun, işçinin kullanmadığı yıllık izinleri, işçi veya mirasçılarına ödenmesi gereken parasal bir hakka dönüşür.

Sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden, işçinin kendisine veya hak sahiplerine yıllık izin ücreti ödenmesi gerekir. Yıllık izin ücreti günlük çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanmalıdır. Hesaplanan brüt tutar üzerinden SGK kesintisi işçi payı ile işsizlik sigortası kesintisi yapılır. Kalan tutar gelir vergisi matrahı olup, matrah üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılır. Yine brüt ücret tutarı üzerinden damga vergisi kesintisi yapılırsa net yıllık izin ücreti bulunur.

YILLIK İZİN ALACAĞINDA FAİZ NE ZAMANDAN İŞLEMEYE BAŞLAR VE NE KADAR FAİZ UYGULANIR ?

İşveren, dava tarihinden önce temerrüde düşürülmüşse temerrüt tarihinden itibaren, temerrüde düşürülmemiş ise, dava dilekçesinde istenen miktar için dava tarihi, ıslah ile artırılan kısım için ıslah tarihi faiz başlangıcıdır. Yıllık izin alacağında uygulanan faiz yasal faizdir.

YILLIK İZİN ALACAĞINDA ZAMANAŞIMI KAÇ YILDIR ?

Yıllık izin ücretinde zamanaşımı, fesih tarihinden itibaren işlemeye başlar. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin, 2020 yılı İlke Kararına göre 5 yıllık zamanaşımı uygulanmaktadır.

YILLIK İZİN KULLANDIRILMASI ZORUNLU MUDUR ?

Yukarıda da belirttiğimiz üzere yıllık izin Anayasal bir hak olup kullandırılması zorunludur. Çok uzun süre yıllık izin kullandırılmaması veya işçinin talep etmesine rağmen uygun bir zamanda kullanmasına izin verilmemesi halinde, işçinin sözleşmeyi haklı sebeple fesih hakkı doğabilir.

YILLIK İZİN KULLANILMAZSA NE OLUR ?

İşçinin uzun süre yıllık izin kullanmaması halinde, iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra açacağı davada yargının farklı görüşleriyle karşılaşma ihtimali vardır. Yargıtay, çok uzun süre yıllık izin hakkının kullanılmamasını hayatın olağan akışına aykırı kabul etmiştir. Dolayısıyla gerçekten uzun süre yıllık izin hakkını kullanmamış işçinin, hakkını alırken kayıp yaşaması olasıdır. Bu sebeple yıllık izin hakkının kullanılması için işverenden talepte bulunması tavsiye edilmektedir.

YILLIK İZİNLE İLGİLİ DAVALAR NE KADAR SÜRER ?

Yıllık izin ücretine ilişkin dava tek başına açılabileceği gibi diğer işçilik alacaklarıyla birlikte de açılabilir. Yıllık izin alacağına ilişkin dava, diğer işçilik alacaklarının talep edilip edilmemesine, açılan yere ve mahkemenin yoğunluğuna göre değişmekle birlikte ortalama 7-8 ay aylık bir zaman diliminde tamamlanması mümkündür. Yıllık izin hakkının kullanılması esas olduğundan, iş sözleşmesi devam ederken yıllık izin ücretine ilişkin dava açılamaz. Bu durumda ancak yıllık izin hakkının tespitine yönelik dava açılabilir. Bu davanın süresi açılan yere ve mahkemenin yoğunluğuna göre değişmekle birlikte ortalama 7-8 aylık bir zaman diliminde tamamlanması mümkündür.

Avukat Arb. Yücel İBİCİ

 

The post YILLIK İZİN HESAPLAMA appeared first on Selçuklu Hukuk Bürosu.

]]>